Takdir ve teşekkür belgesi nedir?
Takdir ve teşekkür belgeleri, ortaokul ve lise öğrencilerinin dönem sonu not ortalamasına göre verilen başarı belgeleridir. Not ortalaması belirli eşiği aşan öğrenciler, davranış ve ders başarısı şartlarını da sağlıyorsa belge almaya hak kazanır. Bu araç, girdiğiniz ders notlarının ortalamasını alıp hangi belgeye denk geldiğini gösterir.
Takdir ve teşekkür belgesi kriterleri
| Belge | Not Ortalaması |
|---|---|
| Takdir Belgesi | 85,00 ve üzeri |
| Teşekkür Belgesi | 70,00 - 84,99 |
| Belge Yok | 70,00'in altı |
Ortalamanın eşiği geçmesi tek başına yeterli değildir. Lisede, MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği MADDE 160/1 üç şartı birlikte arar:
- Ağırlıklı dönem puanı ortalaması: teşekkür için 70,00-84,99, takdir için 85,00 ve üzeri.
- Tüm derslerden başarılı olmak: tek bir zayıf not, ortalama ne olursa olsun belgeyi engeller.
- Davranış puanının 100 olması:yönetmelik "olumlu" değil, tam puan şartı koyar. Davranış puanı indirilen öğrenci belge alamaz.
Lisede devamsızlık şartı yoktur.Yaygın olarak tekrarlanan "özürsüz devamsızlığın 5 günü geçmemesi" şartı, MADDE 160'ta yer alan ibarenin 8/9/2023 tarihli ve 32303 sayılı değişiklikle mülga edilmesiyle yürürlükten kalkmıştır; yönetmeliğin güncel metninde bu madde kapsamında devamsızlığa ilişkin bir koşul bulunmamaktadır.
Yönetmelikte ayrıca üstün başarı belgesi tanımlanır: ortaöğrenim süresince en az üç öğretim yılının bütün dönemlerinde takdir belgesi alan öğrenci bu belgeyi almaya hak kazanır (MADDE 160/1-c).
Ortaokulda şartlar farklıdır
Ortaokul ve imam-hatip ortaokullarında dayanak İlköğretim Kurumları Yönetmeliği MADDE 53'tür ve ders bazlı bir alt sınır aranır: Türkçe dersinden en az 70,00, diğer derslerin her birinden en az 50,00 puan. (14/10/2023 tarihli değişiklikten önce bu değerler 55 ve 45 idi; eski rakamlar artık geçerli değildir.)
Ortaokulda, lisenin aksine bir devamsızlık koşulu vardır ama farklıdır: 28/7/2026 tarihli ve 33323 sayılı değişiklikle eklenen MADDE 53/4'e göre 20 gün ve üzeri özürsüz devamsızlık yapan öğrencilerden şube öğretmenler kurulu kararıyla sınıf geçenlere teşekkür ve takdir belgesi verilmez.
Not ortalaması nasıl hesaplanır? (örnekle)
Ortalama, tüm ders notlarının toplanıp ders sayısına bölünmesiyle bulunur. Örneğin 85, 90, 78, 92 ve 88 notlarına sahip bir öğrencide: (85 + 90 + 78 + 92 + 88) / 5 = 433 / 5 = 86,6 → Takdir belgesi. Karnedeki gerçek ortalama, derslerin haftalık ders saati ile ağırlıklandırılarak hesaplanır; bu araç basitleştirilmiş (eşit ağırlıklı) bir tahmin verir.
Dikkat edilmesi gereken noktalar
- Ortalama 85,00'e tam ulaşmadan (ör. 84,99) takdir belgesi verilmez; sınırdaki notlar önemlidir.
- Tek bir dersten zayıf (başarısız) olmak, ortalama yüksek olsa bile belgeyi engeller.
- Ağırlıklandırma nedeniyle, ders saati fazla olan derslerdeki notlar karne ortalamasını daha çok etkiler.
- Belge dönem (kanaat) sonunda düzenlenir; yıl sonu değerlendirmesinde iki dönem birlikte ele alınır.
Üstün başarı belgesi: takdirden bir üst basamak
MADDE 160/1-c ayrı bir ödül daha tanımlar: ortaöğrenim süresince en az 3 öğretim yılının BÜTÜN döneminde takdir belgesi alan öğrenciler üstün başarı belgesiyle ödüllendirilir.
"Bütün döneminde" ifadesi katıdır: üç yılın her iki dönemi, yani arka arkaya altı dönem takdir almak gerekir. Bir dönem teşekküre düşmek zinciri kırar. Bu yüzden üstün başarı belgesi, takdir belgesinin sık verilen bir üst sürümü değil, çok daha nadir bir ödüldür.
Onur belgesi: nota bakılmayan ayrı bir yol
Takdir ve teşekkür belgesi tamamen puana bağlıdır. MADDE 161 ise "puan şartına bağlı kalmadan"verilen bir başka ödülü tanımlar: onur belgesi. Ortalaması 70'in altında olan bir öğrenci de onur belgesi alabilir. Yönetmelikte sayılan davranışlardan bazıları:
- Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullanarak örnek olmak,
- bilimsel projelerle sosyal etkinliklere katılmak, bu çalışmalarda liderlik yapmak,
- okul araç-gereç ve donanımlarıyla çevreyi korumada örnek olmak,
- görgü kurallarına uymada ve insan ilişkilerinde örnek olmak,
- okula ve derslere düzenli gelmek, bu yönde arkadaşlarına iyi örnek olmak,
- sosyal sorumluluk programı kapsamındaki çalışmalarda görev almak.
Yani "belge alamam, ortalamam düşük" doğru değildir — takdir/teşekkür kapısı kapalıysa onur belgesi kapısı açık olabilir. Karar okul öğrenci ödül ve disiplin kuruluna aittir.
Davranış puanı: sessiz eleme kriteri
MADDE 160/1'in üç şartından en çok gözden kaçanı budur: davranış puanının 100 olması. Ortalaması 92 olan ama davranış puanı 100'ün altına düşmüş bir öğrenci takdir belgesi alamaz. Hesaplayıcı yalnızca not tarafını değerlendirir; davranış puanınızı e-Okul karnenizden kontrol edin.
Yönetmelik metnindeki bir ayrıntı da bunu doğrular: MADDE 160/1'de eskiden devamsızlık şartının bulunduğu yerde bugün "(Mülga ibare:RG-8/9/2023-32303)" ifadesi durur. Yani şart kaldırılmıştır; yerine geçen bir devamsızlık ölçütü de konmamıştır. Lisede devamsızlık belgeyi değil sınıf geçmeyi etkiler (MADDE 36/5-a: özürsüz 10 veya toplam 30 günü aşan öğrenci, puanları ne olursa olsun başarısız sayılır).
