Ortalama vade nedir?
Ortalama vade, bir alacak veya borç portföyündeki farklı tutarların vadelerini tek bir ortalama gün değeriyle ifade eder. Basit aritmetik ortalamadan farklı olarak burada her kayıt tutarı kadar ağırlık taşır.
Nasıl hesaplanır?
Hesaplama mantığı şöyledir: her kalem için tutar × gün işlemi yapılır, sonra tüm satırların toplamı alınır ve bu değer toplam tutara bölünür. Formül aşağıdaki gibidir:
Ortalama Vade = Toplam (Tutar × Gün) / Toplam Tutar
Neden ağırlıklı ortalama kullanılır?
10.000 TL tutarlı 90 günlük bir kalem ile 500.000 TL tutarlı 30 günlük bir kalemin portföy etkisi aynı değildir. Bu nedenle sadece günleri ortalamak finansal açıdan yanıltıcı olur. Ortalama vade hesabı, tutarı büyük olan kalemlere daha fazla ağırlık verir.
Bu araç hangi çıktıları verir?
| Çıktı | Anlamı |
|---|---|
| Ortalama vade | Portföyün gün bazındaki ağırlıklı ortalama vadesi. |
| Ağırlıklı gün toplamı | Tüm satırlardaki tutar-gün etkisinin toplamı. |
| Ay ve yıl karşılığı | Gün cinsinden sonucun yaklaşık ay ve yıl yorumu. |
| Vade aralığı | En kısa ve en uzun kalemin gün bazında sınırları. |
Hangi durumlarda kullanılır?
- Çek, senet veya ticari alacak portföyünün ortalama tahsil süresini görmek için
- Şirket borçlarının ortalama ödeme vadesini takip etmek için
- Farklı vadeli teklifleri tek bir özet metriğe çevirmek için
- Nakit akışı planlamasında tahsilat ve ödeme dengesini analiz etmek için
Sonucu yorumlarken nelere dikkat edilmeli?
Ortalama vade tek başına portföyün riskini veya kalitesini anlatmaz; sadece zaman dağılımını özetler. Aynı ortalama vade değerine sahip iki portföyün kısa ve uzun vade dağılımı tamamen farklı olabilir. Bu nedenle sonucu, en kısa ve en uzun vade bilgileriyle birlikte okumak daha sağlıklıdır.
