Lise sınıf geçme sistemi nedir?
Lise sınıf geçme sistemi, öğrencilerin yıl sonu not ortalamalarına ve zayıf ders sayılarına göre bir üst sınıfa geçip geçemeyeceğini belirleyen sistemdir.
Sınıf geçme kriterleri
- Doğrudan Geçme: Not ortalaması 50+ ve zayıf ders sayısı 2 veya daha az
- Sorumlu Geçer: Yıl sonu puanı 50+ ve 2-3 başarısız ders (üst sınıfa geçer, dersten sorumlu kalır)
- Sınıfta Kalma: Not ortalaması 50'nin altında
Sorumluluk sınavı nedir?
Yıl sonu başarı puanı 50 ve üzerinde olup 2-3 başarısız (zayıf) dersi olan öğrenci, bir üst sınıfa sorumlu olarak geçer. Başarısız derslerini, sonraki yıl kasım ve nisan dönemlerinde düzenlenen sorumluluk sınavlarıyla kapatır. 4 ve üzeri başarısız derste ise sınıf tekrarı yapılır.
Önce bir önşart: her dersten iki dönem puanı
MADDE 57/1 sınıf geçme değerlendirmesini "her bir dersten iki dönem puanı bulunmak kaydıyla" diye başlatır. Bir dersin dönem puanlarından biri eksikse önce o boşluk kapatılır (telafi programı veya sorumluluk sınavı yoluyla); doğrudan sınıf geçme değerlendirmesi ancak ondan sonra yapılır. Hesaplayıcıya girdiğiniz notların ikisinin de oluşmuş olduğunu varsayıyoruz.
Doğrudan sınıf geçmenin iki yolu (MADDE 57/1)
- Tüm derslerden başarılı olmak(57/1-a). Bu durumda YBP'nin kaç olduğuna bakılmaz.
- En fazla 1 dersten başarısız olup yılsonu başarı puanı en az 50olmak (57/1-b). İki şart birliktedir: tek başına "bir dersten kaldım" yetmez, YBP de eşiği geçmelidir.
Bir dersten başarılı sayılmanın kendisi de iki yolludur (MADDE 56/1-a): iki dönem puanının ortalaması en az 50, veya birinci dönem puanı ne olursa olsun ikinci dönem puanı en az 70. İkinci yol, birinci dönemi kötü geçen öğrenciyi tek başına kurtarabilir.
Sorumlu geçme ve sınıf tekrarı (MADDE 58/1)
Doğrudan geçemeyen öğrenciden yılsonu başarı puanı en az 50 olanlar, başarısız oldukları en fazla 3 dersten sorumlu olarak sınıflarını geçer. Sınıf tekrarı eşiği ayrıdır: alt sınıflar da dâhil toplam 6 dersten fazla başarısız dersi bulunanlar sınıf tekrar eder.
Sık atlanan istisna: nakil ve geçişler nedeniyle ortaya çıkan sorumlu dersler bu 6 ders sayısına dâhil edilmez. Okul değiştirdiği için müfredat farkından sorumlu kalan öğrenci, bu derslerin sınıf tekrarı eşiğine sayılmadığını bilmelidir.
| Durum | Sonuç | Madde |
|---|---|---|
| Tüm derslerden başarılı | Doğrudan geçer | 57/1-a |
| 1 başarısız + YBP ≥ 50 | Doğrudan geçer | 57/1-b |
| 2-3 başarısız + YBP ≥ 50 | Sorumlu geçer | 58/1 |
| YBP < 50 | Sınıf tekrarı | 58/1 |
| Alt sınıflar dâhil 6'dan fazla başarısız | Sınıf tekrarı | 58/1 |
Devamsızlık: notlarınız yetse bile sınıfta kalabilirsiniz
Sınıf geçmenin not dışında ikinci bir kapısı var ve hesaplayıcı bunu bilemez. MADDE 36/5-a: devamsızlık süresi özürsüz 10 günü ya da toplamda 30 günü aşan öğrenciler, ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılır. Yani 90 ortalamayla da sınıfta kalınabilir.
Devamsızlığın nasıl sayıldığı da önemlidir. MADDE 36/2-b: günlük toplam ders saatinin 2/3'ü ve fazlasına gelmeyenlerin devamsızlığı bir gün, diğer devamsızlıklar ise yarım gün sayılır. Son iki dersi kaçırmak çoğu programda yarım gün eder; öğle öncesi çıkmak tam gün.
Üst sınırlar bazı durumlarda genişler — özürsüz 10 gün kuralı yine geçerli kalmak kaydıyla: birinci dereceden yakınını kaybedenlerde toplam 40 gün; sürekli tedavi/kontrol kayıtlı hastalığı olanlar, koruma ve bakım altına alınanlar ile tutuklu öğrencilerde toplam 60 gün. Bu genişlemeler otomatik değildir; belgeye ve okul kaydına dayanır.
Sorumluluk sınavı ne zaman yapılır?
MADDE 58/2-a: sorumluluk sınavları ders yılı içinde üç dönemde yapılır:
- birinci dönemin ilk iki haftası,
- ikinci dönemin ilk iki haftası,
- ikinci dönemin son iki haftası.
Sınav, iki alan öğretmeni (bulunmaması hâlinde biri alan öğretmeni olmak üzere iki öğretmen) ve bir gözcü öğretmen tarafından yapılır. Mezun olamayan 12. sınıf öğrencileri ile devamsızlık tebligatı yapıldığı hâlde okula veya sınavlara katılamayanlar, sınava girmek istediklerini sınav tarihinden 5 iş günü önce okul müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek zorundadır (MADDE 58/2-d).
Sorumluluk sınavında alınan puan, ilgili dersin yılsonu puanı olarak kayda geçer ve mezuniyet puanına o hâliyle yansır. Bu yüzden mezuniyet puanınızı sorumluluk sınavından sonra yeniden hesaplamakta fayda var. Yılsonu başarı puanınızı ayrı hesaplamak için Lise YBP Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Bu sayfadaki madde numaraları MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin yürürlükteki metninden okunmuştur (2026-08-30 tarihinde karşılaştırıldı).
