Yeniden değerleme oranı nedir?
Yeniden değerleme oranı, sabit kıymetlerin kayıtlı değerlerinin enflasyon karşısında korunması amacıyla her yıl hesaplanan bir yüzdedir. Türkiye’de Vergi Usul Kanunu mükerrer 298/B maddesine göre yeniden değerleme oranı, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) üzerinden hesaplanır. Oran; cari yılın Ekim ayında bir önceki yılın aynı ayına göre Yİ-ÜFE'de meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır.
Hesaplama mantığı
Hesaplama, cari yıl Yİ-ÜFE endeksinin önceki yıl Yİ-ÜFE endeksine bölünmesiyle bulunur. Formül basittir: Çarpan = Cari / Önceki. Yeniden değerleme oranı ise çarpanın 1 çıkarılmasından elde edilen yüzdelik tutardır. Bu oran sabit kıymetlere, taşınmazlar ve finansal varlıkların güncellenmesi için kullanılır.
Uygulama alanı
Şirketler amortisman defterlerini, parasal aktiflerini ve borçlarını yıllık oran kadar günceller. Yeniden değerleme oranı, amortisman hesaplamalarında yeni çarpan olarak kullanılır. Matrahlar da bu oran üzerinden tekrar değerlenir.
Vergi etkisi
Yeniden değerleme ile bulunan değer, kurumlar ve gelir vergisi matrahını da etkileyebilir. Ayrıca enflasyon muhasebesi kapsamında finansal tabloların daha güncel değerlerle hazırlanmasına izin verir. Uygulama, resmi oran açıklandıktan sonra en geç 15 gün içinde yapılmalıdır.
Tablo ile örnek
| Önceki yıl Yİ-ÜFE | Cari Yİ-ÜFE | Yeniden değerleme | Çarpan |
|---|---|---|---|
| 120 | 180 | %50 | 1.50 |
| 140 | 190 | %35.71 | 1.3571 |
Kullanım tavsiyeleri
- Yeniden değerleme oranını resmi tebliğden alıp güncelleyin.
- Amortisman ve sabit kıymet kayıtlarını bu oranla güncelleyerek vergi matrahını tutarlı hesaplayın.
- Oranı sabit tutarak borçlu olduğunuz vergi dairesine bildirim yapın.
