Ticaret Rehberi

Kâr Marjı, Zam ve İndirim Nasıl Hesaplanır?

Ticarette en sık karıştırılan iki kavram kâr marjı ve kâr oranıdır: biri satış fiyatına, diğeri maliyete göre hesaplanır ve aynı üründe farklı yüzdeler verir. Bu rehber marj, zam ve indirim işlemlerini örneklerle ayırır.

Okuma süresi

7 dk okuma

Yayın tarihi

Son güncelleme

kâr marjı nasıl hesaplanır3 bölüm3 ilgili araç

Paylaşım

Bu rehberi paylaşın

Öne çıkanlar

Rehberin hızlı özeti

  • Kâr oranı maliyet üzerinden, kâr marjı ise satış fiyatı üzerinden hesaplanır; aynı üründe farklı yüzde verir.
  • Maliyete zam yapmak ile satış fiyatından marj almak farklı sonuçlar üretir; hangisini kullandığınızı sabitleyin.
  • İndirim satış fiyatı üzerinden uygulanır; kârın ne kadar eridiğini görmek için indirimi maliyetle birlikte okuyun.

Hangi senaryolarda kullanılır?

Araç ve içerik birlikte düşünülerek tasarlandı

Senaryo

Satış fiyatı belirleme

Maliyet ve hedef kârınızı girerek satış fiyatını ve kâr marjını birlikte görün.

Kâr hesaplama aracını aç
Senaryo

Kampanya indirimini planlama

İndirim oranını girerek yeni satış fiyatını ve kalan kârı test edin.

İndirim hesaplama aracını aç

Detaylı içerik

Bölüm bölüm derinlemesine açıklama

Bölüm 1

Kâr marjı ile kâr oranı aynı şey mi?

Hayır. Kâr oranı, elde edilen kârın maliyete bölünmesiyle bulunur ve maliyetin üzerine ne kadar eklediğinizi gösterir. Kâr marjı ise kârın satış fiyatına bölünmesiyle hesaplanır ve satıştan ne kadarının kâr olduğunu anlatır.

100 TL maliyetli bir ürünü 150 TL'ye satarsanız kâr 50 TL'dir. Bu, maliyete göre %50 kâr oranı, satışa göre ise 50 / 150 = yaklaşık %33 kâr marjı demektir.

İki kavramı karıştırmak fiyatlandırmada ciddi hatalara yol açar; hangi tabana göre konuştuğunuzu baştan netleştirin.

Kâr oranı
kâr / maliyet
Kâr marjı
kâr / satış
Örnek
%50 oran = %33 marj
Bölüm 2

Maliyete zam ve satış fiyatı

Maliyet üzerine eklenen zam, satış fiyatına göre daha düşük bir marja karşılık gelir.

Satış fiyatını belirlemenin yaygın yolu maliyetin üzerine bir zam oranı eklemektir. 100 TL maliyete %40 zam 140 TL satış fiyatı üretir.

Ancak bu 40 TL kâr, satış fiyatına göre yalnızca yaklaşık %28,6 marja denk gelir. Bu yüzden hedef marjınız varsa zam oranını ona göre geri hesaplamak gerekir.

Toplu alımda maliyet düştüğünde aynı satış fiyatı daha yüksek marj demektir; maliyet değişimlerini fiyat kararına düzenli yansıtın.

Fiyatlandırırken sırayla

  1. Birim maliyeti (alış + gider) net hesaplayın.
  2. Hedef kâr marjınızı belirleyin.
  3. Satış fiyatını marja göre geri hesaplayın.
  4. İndirim senaryosunda kalan kârı kontrol edin.
Bölüm 3

İndirimin kâra etkisi

İndirim her zaman satış fiyatı üzerinden uygulanır, maliyet ise sabit kalır. Bu yüzden görünürde küçük bir indirim, kârın büyük bölümünü eritebilir.

150 TL'ye satılan, 100 TL maliyetli üründe %20 indirim satış fiyatını 120 TL'ye indirir; kâr 50 TL'den 20 TL'ye düşer. Yani %20 indirim kârı %60 azaltmıştır.

Kampanya planlarken indirim oranını değil, indirimin kârdaki karşılığını esas alın; aksi halde ciro artarken kâr erir.

İpucu

  • İndirim kararını her zaman maliyetle birlikte değerlendirin, yalnızca satış fiyatına bakmayın.
  • Sık kampanya yapıyorsanız kampanya sonrası ortalama marjınızı ayrıca izleyin.

Sık yapılan hatalar

Bu noktalar sonucu yanlış yorumlamaya neden olabilir

  • Kâr marjı ile kâr oranını eşit sanmak; marj satışa, oran maliyete göre alınır.
  • Maliyete %40 zam yapıp bunu %40 kâr marjı zannetmek; marj daha düşük çıkar.
  • İndirimi maliyetten değil satış fiyatından uygulamayı unutup kârı yanlış okumak.

Sık sorulan sorular

En çok merak edilen noktalar

Kâr marjı ile kâr oranı arasındaki fark nedir?

Kâr oranı, kârın maliyete bölünmesiyle bulunur; kâr marjı ise kârın satış fiyatına bölünmesiyle. 100 TL maliyetli, 150 TL'ye satılan üründe kâr oranı %50, kâr marjı ise yaklaşık %33'tür.

Maliyete %40 zam yapınca marj ne olur?

100 TL maliyete %40 zam 140 TL satış demektir. Buradaki 40 TL kâr, satış fiyatına göre 40 / 140 = yaklaşık %28,6 marja denk gelir. Yani zam oranı ile marj aynı değildir.

İndirim kârı nasıl etkiler?

İndirim satış fiyatından düşülür, maliyet sabit kalır. Bu yüzden küçük bir indirim bile kârın büyük bölümünü eritebilir; indirimi her zaman maliyetle birlikte değerlendirin.

Kaynaklar ve resmî bağlantılar

Mevzuat ve kurumsal referanslar

Furkan Beydemir

İçeriği hazırlayan

Furkan Beydemir

Kurucu ve Yazılım Geliştirici

Hesaplala'nın kurucusu ve yazılım geliştiricisi. Finans, vergi, eğitim ve günlük yaşam hesaplama araçlarını herkes için ücretsiz ve erişilebilir kılmak amacıyla platformu geliştirdi. Hesaplama araçlarının mantığını ve formüllerini güncel mevzuat ile resmî kaynaklara göre kodluyor, doğruluğunu ve güncelliğini gözetiyor.