Kira stopajı nasıl işler?
Gelir Vergisi Kanunu'na göre işyeri kiralarında kiracı vergi sorumlusu kabul edilir ve brüt kira üzerinden stopaj hesaplayarak vergi dairesine yatırır. Bu tutar, kiraya veren adına yapılan bir ön ödeme olduğu için yıllık gelir vergisi beyannamesinde mahsup edilir.
Brüt, net ve stopaj ilişkisinin formülü
Brüt kira = Net kira / (1 − stopaj oranı). Aracımız tersten hesaplama yapmak yerine brüt tutardan hareket ederek stopajı, net ödemeyi ve kiracının toplam nakit çıkışını tek tabloda gösterir.
Kira + KDV + stopaj kombinasyonu
Ticari kiralarda kiracı hem stopajı öder hem de kiraya verene KDV dahil fatura keser. Böylece nakit çıkışı üç kalemden oluşur: Net kira ödemesi, stopaj ödemesi ve KDV. KDV, kiraya verenin beyan edeceği hesaplanan KDV ile karşılaştırılarak indirilebilir.
Yıllık projeksiyonla bütçe kontrolü
- Stopaj ve KDV tutarlarını 12 ile çarparak yıllık nakit akışınızı planlayın.
- TÜFE'ye bağlı kira artışlarında brüt kira tutarını güncelleyip stopajı yeniden hesaplayın.
- Dövizli sözleşmelerde kur artışlarını dikkate alarak stopaj ve KDV'yi TL bazında takip edin.
Sözleşme ve beyanname uyumu
Kira kontratında belirtilen brüt tutar, stopaj ve KDV hesaplarının temelidir. Muhtasar beyannamede dönemsel olarak stopaj beyan edilirken aynı dönemin KDV beyannamesinde kiraya verenin hesaplanan KDV'si yer alır. Rakamların uyumsuz olması cezalı tarhiyata neden olabilir.
Stopaj oranı ve örnek hesap
İş yeri kiralarında uygulanan gelir vergisi stopajı oranı %20'dir (Gelir Vergisi Kanunu m. 94). Aşağıda brüt 10.000 TL'lik bir iş yeri kirası için örnek nakit akışı yer alır:
| Kalem | Tutar |
|---|---|
| Brüt kira | 10.000 TL |
| Gelir vergisi stopajı (%20) | 2.000 TL — kiracı vergi dairesine yatırır |
| Kiraya verene net ödeme | 8.000 TL |
Kiraya veren KDV mükellefi (örn. ticari işletme) ise ayrıca %20 KDV faturalanır; bu durumda kiracının toplam nakit çıkışı net kira + stopaj + KDV kalemlerinden oluşur. Konut kiralarında stopaj uygulanmaz.
